Poradniki

Pierwsze kroki w grze na saksofonie - poradnik dla początkujących

Autor Mieszko Lis
Mieszko Lis25.09.20236 min.
Pierwsze kroki w grze na saksofonie - poradnik dla początkujących

Gra na saksofonie to pasjonujące zajęcie, które daje wiele radości i satysfakcji. Jednak zanim zaczniemy czerpać przyjemność z muzykowania, musimy opanować podstawy gry na tym niezwykłym instrumencie. W niniejszym poradniku przedstawiamy kluczowe zagadnienia i umiejętności, którymi powinien wykazać się początkujący saksofonista.

Wybór odpowiedniego instrumentu

Rodzaje saksofonów

Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów saksofonów, które różnią się wielkością, strojem i brzmieniem. Najpopularniejsze to: sopranino, sopran, alt, tenor, baryton i bas. Dla początkujących zaleca się wybór saksofonu altowego lub tenorowego ze względu na łatwiejszą naukę gry i milsze brzmienie. Saksofony sopranino i sopran mają ostre, przenikliwe brzmienie, natomiast baryton i bas wymagają silniejszego oddechu.

Jakość i cena instrumentu

Decydując się na zakup swojego pierwszego saksofonu, warto zainwestować w instrument dobrej jakości od renomowanego producenta. Co prawda, tańsze modele chińskie lub z drugiej ręki mogą być kuszące cenowo, jednak kiepskie wykonanie i problemy z intonacją mogą zniechęcić początkującego muzyka. Dobry jakościowo saksofon uczniowski kosztuje od ok. 2000 zł w górę.

Akcesoria dodatkowe

Oprócz samego instrumentu, warto zaopatrzyć się w podstawowe akcesoria takie jak: zapasowe stroiki, środek do czyszczenia instrumentu, mały stojak lub podpórka na saksofon. Przyda się też dobrej jakości metronom do ćwiczeń. Warto też pomyśleć o zakupie tłumika na ustnik, by nie przeszkadzać domownikom swoją grą.

Podstawy techniki gry

Postawa i chwyt instrumentu

Aby wydobyć z saksofonu pełnię możliwości brzmieniowych, należy przyjąć prawidłową postawę z prostym plecami i unosząc lekko saksofon na szyi. Chwyt lewej ręki powinien być stabilny, ale nie kurczowy. Kciuk lewej dłoni ustawiamy pod instrumentem. Prawa ręka swobodnie obejmuje część z klapkami.

Artykulacja i frazowanie

Podstawowymi sposobami artykulacji na saksofonie są: legato (łączenie dźwięków), staccato (krótkie, odrywane dźwięki) i portato (lekko akcentowane dźwięki). Ćwiczyć należy głównie legato, ucząc się płynnego łączenia dźwięków w frazy. Pomocne są proste melodie i gamy.

Intonacja i strojenie instrumentu

Trafne odtwarzanie wysokości dźwięków jest podstawą gry na saksofonie. Ćwiczyć intonację warto unisono z fortepianem lub stroikiem. Co jakiś czas trzeba też sprawdzać i korygować strojenie instrumentu, np. za pomocą stroika lub elektronicznego stroika.

Ćwiczenia oddechowe i brzmienie

Ćwiczenia oddechowe

Kluczem do wydobycia charakterystycznego dźwięku saksofonu jest opanowanie prawidłowego oddychania przeponowego i kontroli strumienia powietrza. Ćwiczyć można na specjalnych niezadętych ustnikach lub samych końcówkach. Pomocne są też ćwiczenia oddechowe bez instrumentu.

Barwa i wyrównanie dźwięku

Aby uzyskać ciepłą, okrągłą barwę dźwięku saksofonu, należy ćwiczyć długie, wytrzymane nuty, wsłuchując się w jakość brzmienia. Grając w różnych rejestrach, dążymy do wyrównania brzmienia w całym zakresie instrumentu.

Dynamika i wyraz artystyczny

Opanowując saksofon, warto też ćwiczyć kontrolowanie dynamiki (crescendo, diminuendo) i nadawać grze wyrazisty charakter poprzez agogikę i artykulację. Pomoże w tym gra różnorodnych, dynamicznie zróżnicowanych utworów.

Opracowanie gam i pasaży

Pierwsze kroki w grze na saksofonie - poradnik dla początkujących

Gamy durowe i molowe

Systematyczna praca nad gamami i pasażami pozwoli rozwinąć biegłość techniczną. Zaczynamy od prostych gam durowych (np. C-dur, G-dur), później wprowadzamy gamy molowe. Ćwiczymy je na różne sposoby: np. legato, staccato, grając tercjami.

Interwały i akordy

Opanowanie interwałów (tercje, kwarty, kwinty) i akordów (durowe i molowe trójdźwięki, czterodźwięki) pozwoli zdobyć umiejętność improwizacji i czytania a vista prostszych utworów.

Etudy i ćwiczenia techniczne

Codzienne ćwiczenie gam i pasaży utrwali biegłość palców. Warto też systematycznie grać etudy ze zbiorów pedagogicznych, rozwijające różne elementy techniki gry. Stopniowo zwiększamy poziom trudności.

Studiowanie literatury muzycznej

Utwory klasyczne

Na repertuar początkującego saksofonisty składają się przede wszystkim nieskomplikowane utwory klasyczne, jak np. tematy Mozarta czy Czajkowskiego. Warto też sięgać po transkrypcje utworów Bacha, Haendla i innych kompozytorów.

Standardy jazzowe

Saksofon kojarzy się przede wszystkim z jazzem, warto więc uczyć się znanych standardów tego gatunku, np. utworów Gershwina, Ellingtona czy Parkera. Pozwolą one rozwinąć improwizację i frazowanie jazzowe.

Muzyka rozrywkowa

W celach edukacyjnych można też sięgać po proste, znane melodie z filmów czy musicali, które pozwolą doskonalić czytanie nut a vista i rozszerzać repertuar.

Występy i rozwój umiejętności

Występy przed publicznością

Granie przed widownią od początku kształcenia pozwoli oswoić się z tremą i rozwinąć umiejętności występowania na scenie. Należy jednak dobierać repertuar adekwatnie do możliwości i regularnie ćwiczyć utwory.

Granie z zespołem

Z czasem można spróbować dołączyć do amatorskiego zespołu lub orkiestry, by rozwijać zdolność gry zespołowej i czerpać radość z muzykowania w grupie.

Doskonalenie umiejętności

Saksofon, jak każdy instrument, wymaga permanentnej pracy nad warsztatem. Należy stale poszerzać repertuar o bardziej skomplikowane utwory, uczęszczać na lekcje do pedagoga i korzystać z dostępnych zasobów edukacyjnych, by ciągle się rozwijać.

Podsumowanie

Nauka gry na saksofonie to fascynująca ścieżka rozwoju, wymagająca cierpliwości i systematyczności. Kluczowe jest opanowanie podstawowych umiejętności technicznych i muzycznych: prawidłowej postawy, oddechu, intonacji, artykulacji, czytania nut i stopniowe poszerzanie repertuaru. Regularna praca nad etudami, gamami i ćwiczeniami pozwoli nabyć biegłości technicznej. Równolegle trzeba pracować nad barwą i jakością dźwięku oraz interpretacją i frazowaniem. Angażując się w występy publiczne i grę zespołową, zdobędziemy niezbędne doświadczenie. Przy systematyczności i determinacji saksofon może dać wiele radości i satysfakcji każdemu początkującemu muzykowi.

Najczęstsze pytania

Dla początkujących najlepszy będzie saksofon altowy lub tenorowy. Mają łagodniejsze brzmienie i łatwiejszą naukę odgrywania dźwięków niż soprany czy saksofony basowe.

Początkujący powinien ćwiczyć ok. 0,5-1 godziny dziennie. Im bardziej zaawansowany gracz, tym więcej czasu wymagają trening i praca nad repertuarem.

Należy dużo ćwiczyć intonację, zwłaszcza unisono z fortepianem. Pomocne są też ćwiczenia interwałów i codzienne strojenie instrumentu. Z czasem ucho się rozwinie.

Oprócz saksofonu i stroików warto mieć podpórkę na instrument, środki do konserwacji i metronom. Przyda się też stojak na nuty i ew. tłumik dźwięku.

Należy włożyć ustnik do ust, zacisnąć wargi na stroiku, wykonać głęboki oddech przeponą i dmuchając delikatnie, zagrać dźwięk. Kluczowe jest wyczucie odpowiedniego nacisku warg i strumienia powietrza.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak nauczyć się grać na gitarze akustycznej w domu krok po kroku
  2. Dlaczego film Psy jest tak kultowy? Analiza i wyjaśnienie fenomenu.
  3. Jak zagrać solo na keyboardzie? 5 wskazówek dla początkujących
  4. Jak dobrać strój wokalny? Poradnik dla wokalistów
  5. Historia polskiej sceny post-punk / new wave
Autor Mieszko Lis
Mieszko Lis

Muzyka to moja pasja, a na blogu dzielę się nią z innymi. Odkrywaj razem ze mną nowe brzmienia i ciekawostki ze świata muzycznego.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Jak nagrać dobry wokal w domowym studiu?
PoradnikiJak nagrać dobry wokal w domowym studiu?

Porady jak nagrać wokal w warunkach domowych - wybór mikrofonu i interfejsu audio, przygotowanie akustyczne studia, ustawienie mikrofonu, technika wokalna, postprodukcja i obróbka dźwięku, eksport gotowego nagrania.