Historia polskiej sceny dreampop / shoegaze - lata 90. i pierwsza dekada XXI w.

Historia polskiej sceny dreampop / shoegaze - lata 90. i pierwsza dekada XXI w.
Autor Elwira Bąk
Elwira Bąk25.09.2023 | 7 min.

Polska scena muzyczna lat 90. i pierwszej dekady XXI wieku była areną niezwykłych przemian. Choć mainstream dominowały wówczas disco polo i pop, w podziemiu rodziły się fascynujące nowe gatunki, zainspirowane zachodnimi trendami. Jednym z nich był shoegaze / dreampop - melancholijny, rozmarzony styl łączący elementy rocka, elektroniki i popu. W Polsce zjawisko to rozwijało się nieco później niż na Zachodzie, jednak szybko zdobyło rzesze oddanych fanów, a wpływ jego estetyki dało się odczuć w wielu aspektach rodzimej kultury. Oto opowieść o fascynującej dekadzie polskiego dreampopu i shoegaze'u.

Początki polskiego dreampopu/shoegaze'u

Pierwsze zespoły i nagrania

Choć pierwsze zalążki stylu pojawiły się już pod koniec lat 80., to dopiero na początku kolejnej dekady zaczęły powstawać w Polsce zespoły świadomie nawiązujące do shoegaze'owej estetyki. Pionierami były formacje takie jak Polock czy Pustki, które już w swoich debiutanckich nagraniach zaprezentowały charakterystyczne mury gitarowego dźwięku i melancholijnego wokalu.

Wpływy i inspiracje

Polscy twórcy czerpali inspirację z zachodnich prekursorów dreampopu - zespołów takich jak My Bloody Valentine, Slowdive czy Cocteau Twins. Jednocześnie wzbogacali ten styl o elementy rodzimego rocka, postpunka i muzyki alternatywnej. Teksty często nawiązywały do ponurej atmosfery schyłku PRL-u i transformacji ustrojowej.

Niszowy charakter

Shoegaze i dreampop pozostawały w pierwszej połowie lat 90. zjawiskami niszowymi, znanymi głównie wąskim kręgom miłośników muzyki alternatywnej. Zespoły koncertowały głównie w małych klubach, a ich kasety i płyty ukazywały się nakładami kilkuset egzemplarzy. Jednak w drugiej połowie dekady styl zaczął powoli przenikać do mainstreamu.

Najważniejsze zespoły i ich dokonania

Kleenex Girl Wonder

Jeden z najważniejszych polskich zespołów łączących shoegaze z elektroniką. Założony w Szczecinie w połowie lat 90., wyróżniał się oniriącznym brzmieniem i poetyckimi tekstami. Pierwsza płyta "Pony Express Record" z 1996 r. uznawana jest za kamień milowy polskiego dreampopu.

Pustki

Kultowy warszawski zespół, który już w swoim debiucie "Music for the People" z 1993 r. ustanowił wzorzec brzmienia polskiego shoegaze'u. Łączyli ciężkie gitarowe riffy z melancholijnym wokalem i oszczędną perkusją. Rozwinęli swój styl w kolejnych płytach z przełomu wieków.

Sophie's Drown

Protoplaści polskiego dreampopu, którzy już na przełomie lat 80. i 90. sięgali po estetykę gazetowych gitar i rozmarzonego wokalu. Ich debiut "Dreamy Eyes" z 1991 r. uznawany jest za jedno z najważniejszych nagrań nurtu. Grupa inspirowała wielu późniejszych wykonawców.

Dreampop/shoegaze w mainstreamie

Sukces Hey

Przełomem był komercyjny sukces grupy Hey, której przebój "Kolorowa sukienka" podbił listy przebojów w 1997 r., rozpowszechniając brzmienie shoegaze'owych gitar w radiowym éterze. Choć ich późniejsze nagrania były bardziej popowe, to ten utwór otworzył drzwi do mainstreamu.

Wpływ na inne gatunki

Pod koniec lat 90. elementy dreampopowej estetyki zaczęły przenikać także do muzyki alternatywnej (Hey), pop-rocka (Ich Troje), a nawet hip-hopu (Kaliber 44). Świadczyło to o sile tego stylu i jego atrakcyjności dla szerszej publiczności.

Obecność w mediach

Shoegez i dreampop zaczęły pojawiać się nie tylko w rozgłośniach radiowych, ale i w prasie muzycznej, która poświęcała im obszerne artykuły. Dzięki temu zyskały rozpoznawalność i bazę słuchaczy także poza niszowymi kręgami.

Rozkwit polskiej sceny na początku XXI w.

Nowe zespoły i wytwórnie

Na fali popularności pod koniec lat 90. zaczęły powstawać w całej Polsce nowe zespoły i wytwórnie płytowe promujące ten styl. Obok starych formacji takich jak Pustki, pojawiły się nowe projekty, jak Tinca czy Lunatic Soul, które wypełniły lukę po zespołach kończących działalność.

Festiwale i koncerty

W pierwszych latach XXI wieku zaczęły powstawać festiwale (np. Space Dream w Łodzi), kluby i wydarzenia specjalizujące się w shoegaze'ie i dreampopie. Umożliwiło to integrację rozproszonej dotąd sceny i przyciągnięcie nowych słuchaczy.

Nagrania i wydawnictwa

Nakładem zarówno dużych wytwórni (np. Sony Music), jak i niezależnych oficyn ukazywały się liczne płyty polskich zespołów dreampopowo-shoegazowych. Niektóre z nich, jak "Lostdream" grupy Lunatic Soul, osiągały status złotej płyty, trafiając do dziesiątek tysięcy odbiorców.

Schyłek pierwszej fali i dziedzictwo

Zanik popularności

W drugiej połowie lat 00. zainteresowanie shoegazem i dreampopem zaczęło słabnąć. Większość czołowych zespołów zawiesiła działalność lub zmieniła styl, a wytwórnie odeszły od wydawania tego typu muzyki. Brzmienie zespołów dreampopowych stało się mniej popularne w radiu.

Wpływ na inne gatunki

Jednak estetyka dreamopu/shoegaze'u na trwałe wpisała się w pejzaż polskiej muzyki alternatywnej, rocka i elektroniki. Jej echa słychać w twórczości artystów takich jak Natalia Przybysz czy Spoiwo. Styl ten wzbogacił język polskiej muzyki.

Obecna pozycja w kulturze

Dziś shoegaze i dreampop znów stały się zjawiskami niszowymi, jednak cieszącymi się niesłabnącą estymą wśród miłośników ambitnej muzyki alternatywnej. Co jakiś czas na scenę wkraczają nowe zespoły czerpiące z tego dziedzictwa.

Główne postacie polskiego dreampopu/shoegaze'u

Artyści

Najważniejsi twórcy to m.in. Kasia Nosowska (Hey), Maciej Cieślak (Lunatic Soul), Robert Ożóg (Pustki), czy Sławek Zapała (Kleenex Girl Wonder). To oni nadali polskiemu shoegaze'owi i dreampopowi niepowtarzalnego charakteru.

Producenci i wydawcy

Kluczowe postaci to producenci tacy jak Michał Przytuła, który współpracował z wieloma zespołami, a także niezależni wydawcy promujący ten gatunek, jak Kuba Galiński (Pop Noise).

Dziennikarze i autorzy

Ważnymi ambasadorami polskiego dreampopu i shoegaze'u byli dziennikarze muzyczni, jak Paweł Dunaj-Kończal czy Piotr Metz, którzy popularyzowali ten styl w mediach i pisali o nim książki.

Podsumowanie

Historia polskiej sceny dreampopu i shoegaze'u to fascynujący rozdział w dziejach rodzimej muzyki alternatywnej. Choć zjawisko to nigdy nie osiągnęło mainstreamowej popularności, to wywarło trwały wpływ na kształt polskiego rocka, elektroniki i popu. Kilkanaście lat aktywności zespołów dreampopowo-shoegazowych pozostawiło po sobie kilka kultowych płyt, garstkę charyzmatycznych artystów i estetykę, która wciąż inspiruje kolejne pokolenia twórców. Mimo efemerycznego charakteru, polski shoegaze i dreampop na zawsze wpisały się w historię rodzimej sceny muzycznej.

Najczęściej zadawane pytania

Do typowych cech tych stylów należą m.in.: gęste, zniekształcone dźwięki gitar, oszczędna perkusja, zamglony, melancholijny wokal i teksty nawiązujące do ponurej rzeczywistości lat 90. Polscy artyści często łączyli je z elementami rodzimego rocka i postpunka.

Do prekursorów i najważniejszych przedstawicieli polskiego dreampopu i shoegaze'u zalicza się m.in. Hey, Pustki, Lunatic Soul, Kleenex Girl Wonder i Sophie's Drown. To oni nadali polskiemu brzmieniu tych stylów charakterystyczny rys.

Początkowo zespoły shoegazowe i dreampopowe grały głównie w niszowych klubach muzycznych i na małych scenach. Ich kasety i płyty ukazywały się nakładami kilkuset sztuk. Dopiero pod koniec lat 90. dotarły do radiostacji i większej publiczności.

Teksty wielu zespołów nawiązywały do problemów transformacji ustrojowej, bezrobocia, alienacji młodych ludzi w nowej rzeczywistości. Stąd częsty nastrój rezygnacji i beznadziei. Jednocześnie muzyka była formą ucieczki od szarej peerelowskiej rzeczywistości w świat marzeń.

Główną przyczyną była zmiana gustów i mód, odchodzenie mediów od promowania muzyki alternatywnej oraz zawieszenie działalności przez czołowe zespoły. Jednak estetyka tych stylów wciąż inspiruje współczesnych artystów.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak nauczyć się grać na gitarze akustycznej w domu krok po kroku
  2. Ranking: 10 najpopularniejszych polskich wykonawców pop w 2023 roku
  3. Najlepsze polskie albumy rockowe wszech czasów - top 10
  4. Klasyczne polskie albumy rockowe z lat 80. - historia i opis
  5. Jak dobrać pierwszy zestaw do nauki gry na gitarze?
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Elwira Bąk
Elwira Bąk

Odkrywam świat muzyki i dzielę się swoją pasją na blogu. Znajdziesz u mnie recenzje, wywiady i wiele innych ciekawostek związanych z muzyką.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły